حجت‌الاسلام و المسلمین استاد کاظم مدیر شانه‌چی در 1306 خورشیدی در مشهد مقدس دیده بدین خاکدان گشود. در مدرسه خیراتخان به تحصیل دروس حوزوی و ادبیات عرب پرداخت و از دروس ادبیات مرحوم شیخ محمدتقی ادیب نیشابوری و مرحوم محقق نوقانی بهره برد. تألیفات شانه‌چی در زمینه حدیث و فقه اسلامی فراوان بوده که گزیده‌ای از آنها عبارتند از: علم الحدیث – ترجمه و شرح تبصره – روش استنباط و سنن النبی در ۹ جلد- آیات الاحکام – درایهالحدیث – تاریخ فقه مذاهب اسلامی – حجّ پیغمبر (ص) – مزارات خراسان و تاریخچه ادوار منطق. وی علاوه بر تدریس تاریخ اسلام، تاریخ ادیان، آیات الاحکام و ادوار فقه، مقالات فراوانی نگاشته و در زمینه کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی، چندین فهرست را منتشر ساخته‌است و در راستای شناسایی کتب خطی و نسخه‌شناسی، سفرهای متعدد به کشورهای روسیه، آذربایجان، ازبکستان، مصر، ترکیه، سوریه، لبنان، مراکش، واتیکان و اسپانیا نمود و از نسخه‌های نفیس، عکس‌برداری و فیش‌برداری کرد. کتابخانه تخصصی شانه‌چی در دانشگاه فردوسی مشهد قرار دارد. این کتابخانه دارای بیش از ۷ هزار جلد کتاب، یکصد پایان‌نامه دانشگاهی اهدایی به شانه‌چی، ۴۵ عنوان کتاب و چندین مقاله علمی، تخصصی و تحقیقی از تألیفات او است. کتاب‌های اهدایی بیشتر در زمینه تفسیر قرآن کریم، حدیث، فقه، اصول و حقوق اسلامی، کتاب‌شناسی و علم رجال است. این کتابخانه تخصصی بنا به وصیت شانه‌چی به کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی اهدا شد. این مجموعه که به مناسبت نخستین همایش چهره‌های ماندگار (در 19 مهرماه 1380) تدوین گردیده، به معرفی یکی از چهره‌های رشته‌ی حدیث و معارف اسلامی با نام “کاظم مدیر شانه‌چی”، اختصاص یافته است. گفتنی است نام‌برده، حدود 45 سال در دانشگاه فردوسی مشهد تدریس داشته و تالیفات ایشان حدود 20 کتاب و 60 مقاله را شامل می‌شود. از میان آثار فقهی وی در زمره‌ی مباحث بین رشته‌ای علوم فقهی و علوم قرآنی می‌توان از کتاب “آیات الاحکام” نام برد. اما پژوهش‌های خاص قرآنی نیز به ویژه از منظر کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی در میان آثار ایشان دیده می‌شود که از آن جمله می‌توان به دو مقاله‌ی نسخه‌های دست‌نویس قرآن مجید از آغاز تا سده‌ی پنجم و قرآن‌های چاپی اشاره کرد. در این مقالات، تاریخچه‌ی قرآن و این که قرآن‌های کنونی از نسل چه قرآن‌هایی است و تا چه زمانی این قرآن‌ها بوده است و نیز فهرست قرآن‌های چاپ شده در ایران، کیفیت نوشتن آن‌ها توسط خوش‌نویسان ایرانی و تزیین آن‌ها بررسی شده است. از آخرین کارهای وی نیز می‌توان از تفسیری از قرآن شریف نام برد.

9.5

599