در این کتاب با پژوهش و برسی اسناد رسمی سیاسی و تاریخی کشور بر مبنای مآخذهای معتبر که در زیر نویس صفحات معرفی شده دورنمای اوضاع عمومی و اجتماعی ایران گذشته بخوانندگان این تالیف نشان داده خواهد شد. اسنادی که در مآخذهای یاد شده فراهم گردیده و در این کتاب مورد استفاده واقع شده همگی از طرف مقام های رسمی و موثر دوران گذشته ایران و یا مقامات سیاسی بیگانه و سفارت خانه های مقیم طهران نوشته شده و تماما دارای اعتبار و اهمیت تاریخی است و هریک از آن اسناد نمودار روشنی از واقعیت های زندگی اجتماعی و چگونگی اوضاع ایران در آن زمان ها میباشد و همچون آینه ئی است که تصویری از حقایق گذشته را به روشنی جلوگر کرده در معرض دید و داوری نسل نو و آیندگان وپژوهندگان تاریخ قرار داده است.
در تنظیم این کتاب هرگز برآن نبوده ام که گذشتگان را نکوهش کنم یا امکانات ناچیز و موانع بسیار و دشواری های توانفرسای سیاسی و اجتماعی زمان آنان را نادیده انگارم. بلکه میخواهم با کنجکاوی و از روی بیطرفی به بخشی از اسناد تاریخی و سیاسی دوران پیش بنگریم تا از بی سامانی های گذشته آگاه شویم و بتوانیم درباره پیشرفت های ایران نو و کامیابی های ملی خود داوری منصف باشیم و هشیارانه با کاروان پیشرفت و تعالی همراه گردیم.
…گرچه بازگشت بآن گذشته تلخ برای ما ناگوار است اما از حقیقت نمی توانیم روی گردان باشیم، بلکه از گذشته های تلخ باید پند بگیریم، چون هرگاه آن روزگار آشفته را بیاد نیاوریم از اهمیت پیشرفتهای کشور و کامیابی های اجتماعی خویش که اکنون در دسترس داریم بخوبی آگاه نمی شویم و ریشه رستاخیز ملی خود را چنانکه باید باز نمی شناسیم. در این کتاب مطلب های مورد استفاده از مآخذهای یاد شده آنچه وابسته بهرجستار میباشد در بخش خود بترتیب تاریخ هر سند آورده شده و برای آنکه مفهوم هر مطلب آسان تر و بهتر دانسته شود بجای واژه های نامانوس همانندهای ساده ئی بکار بردم و عبارت پردازی ها و جمله های زائد که چندان با اصل موضوع پیوستگی نداشت حذف گردید و متن نوشته ها بصورت ساده در آمد.
امید است خواندن این کتاب و نگرش در مطالب آن بویژه برای نسل جوان آموزنده باشد و غرور ملی و میهنی آنان را بیفزاید.اسفندماه1352 ابراهیم صفائی